قرآن کریم در آیه ۳۰ سوره انبیاء، نظریه مهبانگ یا چیزی شبیه آن را تایید میکند. پس از وقوع مهبانگ و زایش چیزی به نام زمان و مکان، فضا با سرعتی بسیار بیشتر از نور گسترش پیدا کرد و سرعت این گسترش رفته رفته کاهش پیدا کرد. در آیه ۴۷ سوره ذاریات خدای مهربان به گسترش آسمان اشاره میکند و میفرماید: «آسمان را با قدرت بر افراشتیم و همانا ما گسترشدهندهایم». امروزه کیهان با سرعتی برابر با ۷۰ کیلومتر بر ساعت بر یک میلیون پارسِک در حال گسترش است (به این سرعت ثابت هابل گفته میشود) [۱]. یک پارسِک به فاصلهای گفته میشود که از آنجا، فاصله بین زمین و خورشید که تقریبا ۱۵۰ میلیون کیلومتر است و یک واحد نجومی نامیده میشود، زاویه ۱ ثانیه قوس یعنی ۱/۳۶۰۰ درجه را ایجاد میکند که تقریبا ۳.۲۶ سال نوری بوده و معادل ۳۰.۹ تریلیون کیلومتر است (۱ تریلیون=۱۰۰۰ میلیارد). بنابراین، هر چه جرمی از ما دورتر باشد، سرعت دور شدنش بیشتر است. در حال حاضر، دانشمندان در حال بررسی نرخ تغییرات ثابت هابل از آغاز زمان (صفر مطلق زمانی) تا کنون هستند تا بتوانند تغییرات ثابت هابل را در آینده پیشبینی کنند [۱] و ببینند آیا کیهان تا بینهایت به باز شدن و گسترش خود ادامه میدهد یا اینکه گسترش آن زمانی به پایان میرسد و پس از آن شروع به انقباض میکند. آیه ۱۰۴ سوره انبیاء نشان میدهد که روزی گسترش آسمان پایان یافته و شروع به انقباض خواهد کرد. خدای مهربان در این آیه میفرماید: «روزی که آسمان را مانند در هم پیچیدن نامه روی نوشتههایش (اجرام کیهانی) در هم میپیچیم، همان گونه که آفرینش نخستین را آغاز کردیم آن را بازمیگردانیم، این وعدهای است بر ما، همانا بیگمان ما انجا

در مطلب «نگاهی علمی به آیههای ۷۵ و ۷۶ سوره مبارکه واقعه» به گوشههای کیهان اشاره شد. آیا به راستی کیهان دارای گوشه یا پایان است؟ پاسخِ این پرسش خیر است زیرا اگر کیهان نسبت به ما گوشه داشته باشد و کسی در آن گوشه باشد و به سمت ما بنگرد، مکان ما را در گوشه کیهان میبیند و خود را در وسط کیهان. در نتیجه کیهان گوشه ندارد ولی محدود است و هر جای آن مرکز آن محسوب میشود درست مانند هر نقطه روی سطح کره که خود را وسط سطح کره و نقطه روبرویش نسبت به مرکز کره را گوشه سطح کره میبیند. بنابراین، میتوان کیهان را به صورت یک کره چهار بعدی تصور کرد که به دلیل خمشِ فضا، روی خودش برگشته و در عدم (هیچ مطلق) مانند یک توپِ در حال باد شدن، در حال باز شدن و بزرگتر شدن است. شاید واژه رجع در آیه ۱۱ سوره طارق که یکی از معانی آن برگشتن یا بازگشتن است به این موضوع اشاره دارد. خدای مهربان در این آیه میفرماید: «وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الرَّجْعِ (سوگند به آسمان بازگردنده-برگردان: مجتبوی)».

بر اساس آیات قرآن، آفرینش کیهان شش مرحله (اعراف: ۵۴، یونس: ۳، هود: ۷، فرقان: ۵۹، سجده: ۴، ق: ۳۸، و حدید: ۳) و آفرینش زمین (فصلت: ۹) و هفت آسمان (جو زمین) (فصلت: ۱۲) دو مرحله به طول انجامیده است، پس عمر کیهان باید سه برابر عمر زمین باشد. از آنجا که طبق تازهترین ارزیابیها عمر زمین حدود ۴.۵۴۳ میلیارد سال است، زمان رخ دادن مهبانگ (انفجار بزرگ) و پیدایش زمان و مکان یعنی صفر مطلق زمانی حدود ۱۳.۶۳ میلیارد سال پیش بوده است که یافتههای دانشمندان را که عمر کیهان را ۱۳.۷ میلیارد سال تخمین زدهاند تایید میکند. پرسش مهمی که مطرح میشود این است که مکان وقوع مهبانگ در کجای کیهان بوده است. با توجه به این که همه نقاط فضا از یک نقطه زاده شدهاند، پس مهبانگ در همه نقاط فضا رخ داده و جای خاصی ندارد؛ یعنی همه نقاط فضا محل رخ دادن مهبانگ هستند. در نتیجه، هر نقطهای از فضا خود را مرکز انفجار میبیند و تمام اجرام بسیار دوردست را در حال دور شدن از خود. بر اساس گفتههای بالا و به دلیل همگن بودن تقریبی فضا در همه جهتها، هیچ نقطهای از فضا گوشه آن نیست بلکه همه نقاط آن مرکز آن هستند. درست مانند هر نقطه روی محیط دایره که خود را وسط نقاط دیگرِ از محیط دایره میبیند یا مانند هر نقطه روی سطح کره که خود را وسط نقاط دیگر از سطح کره میبیند.

به نام مهربانترینِ مهربانان چکیده-خداوند مهربان در آیه ۷۵ سوره واقعه میفرماید: «فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ (پس سوگند به جایگاه ستارگان)» و در آیه بعد میفرماید: «وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَّوْ تَعْلَمُونَ عَظِیمٌ (و همانا اگر بدانید این سوگندی بزرگ است)». در این نوشتار کوشش داریم تا آنجا که علم امروز به ما اجازه میدهد، به ابعاد بزرگ بودن سوگند به جایگاه ستارگان بپردازیم. در ابتدا باید گفت تصویری که از آسمان داریم تصویر کنونی آن نیست بلکه تصویر گذشته آن است؛ هر چه دورتر، کهنهتر و قدیمیتر. دلیلش تنها یک چیز است و آن محدود بودن سرعت نور است که چیزی حدود ۳۰۰۰۰۰ کیلومتر بر ثانیه است. بنابراین: ۱- اگر بخواهیم جایگاه ستارهای را که اکنون میبینیم محاسبه کنیم و بتوانیم این کار را با دقت بسیار خوبی هم انجام دهیم، آن ستاره در گذشته در آن جا بوده است؛ اکنون کجاست؟ هیچکس جز خدای مهربان نمیداند. ۲- اگر به عنوان مثال اکنون یک ستاره در فاصله ۵ سال نوری از ما زاده شود، ۵ سال دیگر که اولین بارقه نور آن به ما میرسد متوجه پیدایش آن میشویم. پس درباره جایگاه میلیاردها میلیارد ستارهای که تا کنون زاده شدهاند ولی به دلیل طولانی بودن فاصله آنها هنوز نوری از آنها دریافت نکردهایم، نمیتوانیم به هیچ عنوان داوری کنیم. جایگاه این ستارگان تنها وقتی نور آنها برای اولین بار دریافت شود قابل ارزیابی است و آن جایگاه هم محل تولد آنها بوده است و مربوط به گذشتههای دور و نه جایگاه کنونی آن. پس، جایگاه کنونی این ستارگان را تنها و تنها خدای مهربان میداند. ۳- در آیه ۴۷ سوره ذاریات خدای مهربان به گسترش آسمان اشاره میکند و میفرماید: «آسمان را با قدرت بر افراشتیم و همانا ما گستر